Türkbilig


Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv İletişim


ÖZET



Sözlü Tarih ve Destan Bağlamında Macmuatu’t – Tavorih
Nezir TEMUR


Özet: Macmuatu’t-Tavorih, Sefeddin ibn Damullo Şah Abbas Aksikenti ve oğlu Nooruzmuhammed tarafından XV. yüzyılın sonu ile XVI. yüzyılın ortalarında kaleme alınmıştır. El yazmasının müellifi Kırgız olmasına rağmen eserin dili Farsçadır. Kırgız sözlü geleneğine ait Manas Destanı’nın merkezî kahramanı Manas’ın adına yer veren ilk yazılı kaynak olması nedeniyle eser, destan ve sözlü tarih çerçevesinde ele alınmıştır. Söz konusu eserde Manas, efsanevi kişiliğinden sıyrılıp tarihî bir kişilik olarak olaylara dâhil edilmiştir. Bu özellik onun girdiği mücadeleler için de geçerlidir. Manas destanının teşekkülünden sonra kaleme alındığı düşünülen bu eser aynı zamanda Kırgızların geleneklerini, ritüellerini ve kâinat tasavvurlarını ihtiva eden bir içeriğe sahiptir. Çalışmada eser ve içeriği, “destan-sözlü tarih ve gerçeklik” bağlamında incelenip değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sözlü tarih, sözlü kültür, destan, Manas, Kırgız, folklor


Tüm hakları Türkbilig Dergisi'ne aittir.