Türkbilig


Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv İletişim


ÖZET



Tangut Dili ve Eski Türkçede Yüklemsel Kişi İşaretleri
Gülsün MEHMET


Özet: Tibet, Türk yayılım alanını güney ve güneydoğudan çevreleyen bir bölgedir. Tibet coğrafyası bu yönlerde güney Asya dilleri özellikle Burman dilleri ile Türki diller arasında bir tampon bölgedir. Kuzeyde ve kuzeydoğuda ise bir mongolik dil bandı yer alır. Doğuda ise Çince ile çevrilidir. Bu günümüzde İç Asya’daki görünümdür. Tibetçe - Türk dili ilişkisinin en basit izlerini Uygurca yazmalarda kelime düzeyinde görürüz. Ancak bu iki dil arasında herhangi bir düzlemdeki kontakta (ses-morfoloji- morfosentaks- sözdizimi-leksik) diakronik veya senkronik açıdan pek değinilmez. Ancak bir dilin genetiğinin sınırlarını çizmek ve o dildeki genetik dışı unsurların kaynağını belirlemek gerekir. Bu nedenle Türk dilinin tarihi içerisinde aynı coğrafyayı paylaştığı ve etkileşimde bulunduğu dilleri ve bu dillerin yapılarını bilmemiz gerekir. Bu dillerden biri de ölü bir Tibet-Burman dili olan Tangut dilidir. Tangutça ve Türkçe aynı coğrafyada, aynı zaman dilimi içinde çok önemli bir gramatikal özelliği paylaşmıştır: yüklemsel kişi işaretleri. Makalemizin konusunu işte bu önemli gramatikal özellik oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tangut Dili, kişi işareti, gramatikal paylaşım, Eski Uygurca, fiilsel uyum


Tüm hakları Türkbilig Dergisi'ne aittir.