Türkbilig


Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv İletişim


ÖZET



Dil-Millet İlişkisi Bağlamında Türkçeyi Bilgiden Bilince Konu Edinen Şiirler
Kemal EROL


Özet: Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan en gelişkin vasıtaların başında yer alır. Birey-toplum-evren arasında bir köprü vazifesini üstlenen dilin yeryüzündeki faaliyet alanı, ilk insanla birlikte kurulmuştur. Tarih boyunca milletlerin devamlılığını sağlayan en temel kültürel miras, dil olmuştur. Türkçe, dünya dilleri arasında üstün ifade kudretini gösteren yazılı belgeleriyle tarihsel varlığını kanıtlamış bir dildir. Ait olduğu toplumun kültür, sanat ve medeniyetinin; inanç ve düşünce dünyası içindeki yaşayışının ifade vasıtası olmuş; Türk toplumunun insana, eşya ve evrene bakış açısını aksettiren tarihsel kaynaklar vücuda getirmiştir. Son on asırlık tarihî gelişim seyri içinde baskın dillerin etkisinde yaşadığı büyük badireleri önemli ölçüde atlatan Türkçe, her geçen dönem tekâmülünü daha da sağlamlaştırmayı başarabilmiş kurumsal bir dildir. Yeni Türk edebiyatı içinde Türk dilinin zenginlik, güzellik ve inceliklerini; ses, şekil ve musiki ile ilişkisi bağlamında ahengini ve ifade estetiğini eserlerinin konusu haline getiren; Türkçeyi millî duygularla sevmenin, her yönüyle koruyarak kullanmanın önemini belirten Türkçe sevdalısı şairler, dil bayrağını şiirlerinin burçlarında dalgalandırmışlardır. Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp, Kâzım Nâmi Duru, Ziya Osman Saba, Rıfat Ilgaz, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Ali Yüce, Cemal Süreya ve Mehmet Kıyat Türkçeye şiirleriyle övgü yağdıran şairlerdendir. Bu çalışma, genel olarak Türkçeye övgü dolu şiirleriyle seslenen şairlerin dile verdikleri öneme, şiir yoluyla dil bilincini oluşturma, dili sevdirme ve ona sahip çıkma yolundaki çabalarına ayna tutmayı amaçlamaktadır. Çalışmada Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın Türkçe için kanatlanan “Türkçe Katında Yaşamak” adlı şiiri, okura vermeye çalıştığı dil bilinci açısından ağırlıklı olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dil Kavramı, Dil-millet ilişkisi, Türkçe, Türkçeye övgü şiirleri


Tüm hakları Türkbilig Dergisi'ne aittir.