Türkbilig


Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv İletişim


ÖZET



Toplumsal Geçiş Törenlerinin Tekno-Kültürel Bağlamı Üzerine Bir Değerlendirme
Ruhi ERSOY


Özet: Bir disiplin olarak halk bilimi, Batı’da ortaya çıktığı günden bu yana kendini sürekli güncellemiştir. Bugün de aynı şekilde halk bilimi, yeni çevre ve şartlar içerisinde kültürün aldığı yeni formları da dikkate alarak parametrelerini genişletir. 19. yüzyılda belirli bir sosyal kesimin, belirli kültürel yaşantılarını konu alan ve dar bir perspektife sahip olan halk bilimi, sosyal, ekonomik, kültürel değişmelere paralel olarak çalışma alanını ve yöntemlerini geliştirir. Sanayileşme ile birlikte kentleşme ve bir adım sonra da medyanın kültür hayatına yaptığı etkiler, halk biliminin temel kavramlarını, örneğin alan kavramını, değiştirdi. Erken dönem insanının, üzerinde yaşadığı coğrafya ve içinde bulunduğu cemiyetle kurduğu ilişkiler bütünü, kültür denilen geniş alanı şekillendirdi. Bu ilişkiler bütünü içerisinde toplumsal bir varlık olan insan, kendine anlam ve meşruiyet bulur. İnsanın kültürel bir varlık olarak kendini yaşama alanları, 20. yüzyıl öncesi yaygın olarak fiziksel mekân ve sosyal çevre gerçekliği zeminiydi. 20. yüzyıl sonrasında ise medyanın yazıyla başlayan, radyo, sinema, televizyon ve internetle devam eden baş döndürücü ve kompleks gelişimi, tekno-kültürel dünya denilen, kültürün mekân ve çevre boyutlarını çeşitlendiren bir yapı ortaya çıkardı. Bu çalışmanın konusunu teşkil eden toplumsal geçiş törenleri, görsel ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte, doğal icra ortamlarının yanı sıra yeni bir görünür boyut kazandı. Bu yeni iletişim ortamları, geçiş törenleri bağlamında halk kültürü unsurlarının mekân, iletişim gibi olanaklarını değiştirdi. Bu makalede geçiş törenleri, kültürün yeni icra ortamları olarak medya ve internet ve halk biliminin bir disiplin olarak konuya bakışı tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: halk bilimi, ritüel, yeni gelenek, medya, aktarım


Tüm hakları Türkbilig Dergisi'ne aittir.