Türkbilig


Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv İletişim


ÖZET



Aylak Adam Romanında Nihilizmin Tezahürü
Oğuz ÖCAL


Özet: Türk edebiyatının öncü metinlerinden birisi olan Aylak Adam, insan varlığını tehdit eden unsuru, nihilizm olarak görünüşe çıkaran bir romandır. Paradoksal doğası nedeniyle tanımlanması zor bir kavram olan nihilizm, en kısa ifadesiyle inanmama durumunu imler; kendi içinde olumlu ve olumsuz olmak üzere ikiye ayrılır. Olumlu şekliyle sahih, olumsuz şekliyle ise gayrısahih bir tepkiyi içeren nihilizmin her iki şeklinin de esas olarak iradenin zamandan ikrahı da demek olan cezacı düşüncenin birer açılımı olduğunu söylemek mümkündür. Hiç şüphesiz kendisini en iyi şekilde insanın tepkisel nitelikli söz ve eylemleriyle görünüşe çıkaran ve daima özel bir cezalandırma durumunu imleyen bu fenomen, Aylak Adam romanında ise asıl kişi C.’nin karşılaştığı olanakları kapatan ve ceza kesen genel tavrıyla görünüşe çıkar. Bir bütün olarak düşünüldüğünde Aylak Adam romanı, C.’nin şahsında insan varlığını tehdit eden unsuru, cezacı (intikamcı) düşünceye esir oluş veya özgür olmayış durumu olarak görünüşe çıkararak roman tarihimizdeki öncü yerini almış olur.

Anahtar Kelimeler: Aylak Adam, nihilizm, cezacı düşünce, özgür olmayış, değersizleştirme


Tüm hakları Türkbilig Dergisi'ne aittir.